|
agni -
akupunktura - ahimsa -
akupunktura - alchemia - analgezja
"A" - słowniczek pojęć związanych z rozwojem wewnętrznym
A
-
B -
C -
D -
E -
F -
G -
H -
I -
J -
K -
L -
M -
N -
O -
P -
R -
S -
T -
U -
V -
W -
Y -
Z
Adwajta
- kierunek wedanty (filozofii późno-indyjskiej),
którego twórcą był Adi Śankara. Według Śankary (Siankary)
jedynym realnym bytem jest Świadomość - Brahman, który jest
bezpostaciowy (nirguna).
Znajduje się on zarazem blisko i
daleko, jest zarazem duży i mały.
Ostateczna Świadomość,
Absolut, podtrzymuje cały wszechświat i zarazem wykracza poza
niego.
Bhakti - wielbienie jakiejś formy Boga - może pomóc w zbliżeniu
się do bezforemnego, ostatecznego Absolutu. Celem praktyki
duchowej, według Adwajty, jest zerwanie zasłony maji
(niewiedzy), dzięki czemu indywidualna Jaźń (atman) odkrywa
swoją tożsamość z Absolutem. Chociaż zgodnie z naukami
Adwajty wszytko jest Brahmanem, to jednak istoty znajdują się
na różnym stopniu ewolucji duchowej.
Agni
(sankr. ogień) - w mitologii indyjskiej wedyjski bóg ognia (często identyfikowany z samym ogniem, wiązany także z „ogniem niebiańskim” - słońcem, błyskawicą), jedno z najważniejszych bóstw panteonu indyjskiego. Jest bogiem najbliższym śmiertelnikom, ich przywódcą, dobroczyńcą, opiekunem - płoszy złe moce, odpędza nieszczęścia i choroby.
Przede wszystkim jednak Agni, w dawnych praktykach wedyjskich, szczególnie związany
był z ofiarami i ogniem ofiarnym.
To Agni przyjmuje ofiarę w imieniu bogów wedyjskich, zaprasza i sprowadza ich na ucztę ofiarną. Jako niezbędny uczestnik ofiary jest też najmądrzejszym, najdoskonalszym kapłanem - hotarem. Ten
aspekt boga ognia (Agni) wyraźnie naświetlony jest w Wedach, jak i tekstach późniejszych.
W mitologii epickiej (Ramajana, Mahabharata) Agni pojawia się
jako "lokapala" (jeden ze strażników świata); jest opiekunem kierunku południowo-wschodniego.
ahimsa
(ahinsa)
- termin indyjski odnoszący się do zasady nie stosowania
przemocy;
zasadę tę stosował m.in. Mahatma Gandhi podczas
swojego dążenia do wyzwolenia Indii z okupacji angielskiej na
początku XX wieku (Gandhi realizował proces pokojowego zdobywania niepodległości przez
Indie);
niekrzywdzenie innych i szacunek do wszelkiego życia i
wszystkich żyjących istot, nieszkodzenie nikomu i nie
zabijanie nikogo;
zasada moralna ahimsy ma bardzo istotne miejsce w systemach
buddyzmu i hinduizmu, a szczególnie mocno zaakcentowana jest w
dżinizmie
(ahimsa to termin przeciwstawny do terminu himsa -
oznaczającego gwałt, przemoc)
ajurweda (ayurveda)
- (sanskryckie) "wiedza o życiu" - staroindysjki
system leczniczy.
Ajurweda jest jednym z najstarszych znanych
obecnie na Ziemi systemów medycznych. Zdaniem Ajurwedy zdrowie
jest stanem równowagi ciała, umysłu, emocji i ducha.
Ajurweda
zajmuje się zarówno zapobieganiem (prewencją) jak i leczeniem
(korektą). Zwraca uwagę m.in. na sposób odżywiania i tryb życia,
stosuje oczyszczanie organizmu i lecznicze głodówki. Dużą
rolę przywiązuje do uwolnienia się od stresu i wewnętrznego
niepokoju oraz do zmobilizowania układu odpornościowego.
Stosuje m.in. medytację, ćwiczenia hatha-jogi, ziołolecznictwo
i suplementację minerałów.
Tradycyjni lekarze ajurwedyjscy
mieli często także spore umiejętności w przeprowadzaniu
zabiegów chirurgicznych (ajurwedyjska wiedza chirurgiczna
znacznie wyprzedzała analogiczne nauki w Europie i innych częściach
świata).
akupresura
- metoda masażu
punktowego, polegająca na stosowaniu ucisków (zazwyczaj:
kciukiem lub dłonią, a niekiedy także łokciem, kolanem, stopą
itp.) w punktach akupunkturowych, leżących wzdłuż merian(ów)
(kanałów przepływu energii życiowej, określanych przez
akupunkturę).
Akupresura przywraca równowagę Chi (energii życiowej) w
organizmie; ma duże zastosowanie przy zmniejszaniu bólu, wywoływaniu
odprężenia, oraz w poprawianiu funkcjonowania poszczególnych
narządów wewnętrznych (poprzez odblokowywanie odpowiedniego
meridianu).
akupunktura
- jedna z metod
leczenia stosowana w medycynie chińskiej (obok m.in.:
leczniczych masaży, moksy - nagrzewania punktów na
ciele, leczniczej dietetyki i ziołolecznictwa).
Akupunktura
polega na nakłuwaniu na ciele specjalnymi igłami (metalowymi,
srebrnymi, złotymi, niekiedy także drewnianymi) do
akupunktury odpowiednich punków do tego przeznaczonych.
Technika
ta ma pochodzenie chińskie i indyjskie; rozwijała się także
m.in. w Japonii i Mongolii. Obecnie jest coraz szerzej stosowana
w kulturze Zachodniej, gdzie prowadzi się liczne badania na jej
temat. (zobacz więcej:
)
alchemia
- dziedzina niekiedy traktowana jako "prechemia",
a niekiedy jako całościowy, głęboki system poznawania świata.
Alchemia łączyła elementy zawarte obecnie w chemii, fizyce, sztuce, semiotyce, psychologii, metalurgii, medycynie, astrologii, mistycyzmie i religii.
Alchemia mówiła o transformacji metali w złoto, co nierzadko
było interpretowane jako droga doskonalenia człowieka (gdzie
zwykły metal oznaczał zwyczajną kondycję człowieka, a złoto
reprezentowało stan osiągnięcia nieśmiertelności, poprzez
wewnętrzne udoskonalenie się).
Tak więc dla niektórych osób alchemia oznaczała poszukiwanie
tajemnic przemian chemicznych, a dla innych osób poszukiwanie
tajemnicy życia i sposobów na osiągnięcie doskonałości
(zarówno wewnętrznej, jak i dotyczącej wzmacniania zdrowia) .
Kamień filozoficzny oznaczał zarówno substancje dająca nieśmiertelność,
lub potrafiącą zamieniać zwykłe metale w złoto, jak i
oznaczał on zrozumienie zasady działania wszechświata.
Alchemia może być potraktowana jako system łączący w sobie
naukę i duchowość. Obecnie coraz częściej postrzega się
alchemię w jej znaczeniu przenośnym, jako droga poszukiwania
sensu i tajemnicy życia i Kosmosu. Na owo poza-chemiczne znaczenie
alchemii zwraca uwagę m.in. M. Eliade (zobacz więcej:
).
AMORC
- The Ancient and Mystic Order Rosa Crucis - nazwa słynnego
amerykańskiego stowarzyszenia różokrzyżowego. Głównymi
przedmiotami badań bractwa są: "tajemnice czasu i
przestrzeni, świadomość ludzka, istota materii, doskonalenie
ciała fizycznego, ćwiczenie woli, różokrzyżowe odkrycia w
dziedzinie chemii i fizyki...". Bractwo powołuje się na
korzenie ze strożytnego Egiptu, a jego główny budynek w San
Jose (Kalifornia) jest kopią świątyni egipskiej.
analgezja
- niewrażliwość na ból, spotykana m.in. w wielu stanach
duchowych i medytacyjnych. W siwaizmie zjawisko to często
spotyka się w stanach religijnej euforii. Umiejętność tę
rozwijali często jogini indyjscy, a także spontanicznie występowała
ona u wielu świętych.
anch
- staroegipski symbol życia. Obecnie stosowany jako talizman
(przynoszący szczęście). Anch to inaczej "krzyż
egipski" (kształt duże go T z dodaną pętlą na górze).
Pierwotnie był on hieroglifem, potem stał się także jedną z
używanych form krzyża świętego. Wyraża życie, życie
wieczne, jak i zjednanie ze światem nadprzyrodzonym.
Skrzyżowane dwa krzyże Anch na piersi faraona Senworserta
symbolizują jego posiadanie i dawanie strumienia życia .
aromatoterpia -
zastosowanie naturalnych olejków zapachowych w celu poprawy
samopoczucia, w celach leczniczych (np. właściwości bakteriobójcze
olejku eukaliptusowego i sosnowego, czy przeciwzapalne olejku z
drzewa herbacianego), lub tez w innych celach psychologicznych.
Termin ten stworzył chemik francuski Rene-Maurice Gatefosse, badacz olejków eterycznych, których właściwości opisał w książce pod tym właśnie tytułem.
Aromaterapia towarzyszyła człowiekowi od zarania, a najwcześniejsze wzmianki o używaniu zapachów pochodzą z czasów sumeryjskich (ok. 3000
p.n.e. - wymieniane tam rośliny to między innymi tymianek i
mirt).
Obecnie jest to dziedzina bardzo szybko się rozwijająca (szczególnie w Europie Zachodniej, Japonii i Stanach Zjednoczonych), będąca połączeniem medycyny naturalnej i zielarstwa.
Poprzez układ oddechowy (inhalacje) lub przez skórę (masaż, kąpiel lub
kompresy) wprowadza się zapachy z naturalnych olejków eterycznych pochodzenia roślinnego
Dzięki antyseptycznym właściwościom olejków eterycznych stosowanych w aromaterapii możliwe jest wspieranie terapii antybiotykowej.
Aromaterapia traktuje pacjenta jako integralną całość - podobnie jak medycyna Wschodu - jej zabiegi mają na celu poprawę ogólnej kondycji organizmu człowieka poprzez przywrócenie mu równowagi (homeostazy) i pobudzenie jego naturalnych sił odpornościowych.
artoterapia
- zastosowanie różnych
form sztuki w celu poprawy stanu psychicznego pacjenta.
Malowanie, rysowanie, taniec i wiele innych form sztuki może
istotnie wpłynąć na stan psychiczny pacjenta, a poprzez to
wspierać jego proces psychoterapii, poprawiać ogólną odporność
organizmu, jak i sprzyjać rozwojowi twórczego potencjału.
asana - dosłownie:
"siedzenie"; zazwyczaj odnosi się to przebywania w
specjalnych pozycjach hatha-jogi, mających poprawiać funkcje
zdrowotne organizmu, rozwijać równowagę psychiczną oraz
wyzwalać stany pogłębionego spokoju i intuicji (stany
medytacyjne).
Asany rozciągają wszystkie grupy mięsni i ścięgien,
poprzez co sprzyjają utrzymywaniu dobrej kondycji zdrowotnej i równowadze
psychofizycznej człowieka.
Klasyczna joga wymienia 84 archetypy pozycji ciała, z których 32 pozycje
uważane są za szczególnie ważne.
|